Verspillingsmonitor
Agenda
REAL-TIME MONITOR OVERHEIDSVERSPILLING

Uw belastinggeld
verdampt in real-time.

Onafhankelijke, feitelijke journalistiek over inefficiënte uitgaven bij Rijk, Provincies en Gemeenten.

Bekijk de databaseMeld Verspilling
€ -
sinds 1 januari, bovenkant Optelsom (hard + schatting + extrapolatie), zo gerekend
Besparingspotentieelper jaar
Besparingsagenda (maatregelen), niet de Optelsom
€ 9,5 mrd tot € 20,0 mrd
Wat je structureel per jaar kunt terugwinnen. Los van de verspillingsband € 6,9 mrd tot € 15,2 mrd hieronder.
Hoe berekenen we dit?Agenda

Verspilling per jaar

€ 6,9 mrd tot € 15,2 mrd

Hard + schatting + extrapolatie. Hard alleen: € 2,3 mrd tot € 4,3 mrd. In de praktijk is het lek groter dan wat we hard meten. →

Hard aantoonbaar / jaar

€ 2,3 mrd tot € 4,3 mrd

Ondergrens uit officiële bronnen, vonnissen en dashboards. Geen plafond. →

Gem. ICT-projectoverschrijding

+45%

Grote rijks-ICT-projecten liepen in 2025 gemiddeld 45% over budget; in 2023 was dat 21%. →

Externe inhuur gemeenten

18,4%

Boven de Roemernorm van 10% (2023). Provincies 16% (2024), Rijk 13,1% / € 3,27 mrd inhuur (JBR 2025). →

Onderzoeksdossiers

18 dossiers, één patroon

We groeperen overheidsverspilling in 18 dossiers, elk met feitelijke onderbouwing, bronvermeldingen en de grootste overtreders. Van gemeentehuis tot ministerie.

Het Inhuur-Labyrint€ 3,27 mrdgeldstroom (totale inhuur), geen verspillingsbedragHet Digitale Zwarte Gat€ 1,0 tot € 1,5 mrdhard aantoonbaar (Optelsom): Rijks ICT-dashboardCrisis-Profiteurs€ 500 mln tot € 1 mrdonderbouwde schatting (Optelsom): COA-tarieven × capaciteitPotjes-Cultuur€ 600 tot € 800 mlnextrapolatie (Optelsom): CBS Q4-patroonSubsidie-Wildgroei€ 300 mln tot € 1 mrdextrapolatie (Optelsom): ANBI-overheadpercentagesPrestigeprojecten€ 6,6 mrdoptelsom actieve casussen: hard circa € 5,1 mrd + schatting circa € 1,5 mrd (2026)De Groeiende Overheid€ 1,4 mrd taakstellingpolitieke taakstelling vanaf 2030, geen gemeten verspillingDe Defensie-GolfNieuw€ 25,8 mrd/jrgeldstroom (begroting), geen verspillingsbedragZorg-Cowboys & PGB-FraudeNieuw€ 2 tot € 2,6 mrd/jronderbouwde schatting/trendBestuurlijke DrukteNieuw€ 1,8 mrd/3 jrhard aantoonbaar: begrotingsoverschrijding GR'en (Investico, 2018-2020)Zombie-beleidNieuw€ 89 mrd budgettair belangmisgelopen belastinginkomst, geen kasverspillingOverheidsvastgoed & grondbezitNieuw€ 6 tot € 43 mln/jrkaartcijfer is de rijksleegstand (2024, onderbouwde schatting)Inkoop-InefficiëntieNieuw€ 1,6+ mrd onrechtmatighard aantoonbaar: Rekenkamer fouten/onzekerheden, niet per se verspildKetenvorming & TussenlagenNieuwminimaal € 60 mln/jronderbouwde schatting: EY-signaleringswaarde jeugdzorg (2022), geen bewezen misstandKlimaatgeld: Euro per TonNieuw€ -74 tot € 1.750/tonspreiding tussen instrumenten (PBL/Revnext/CE Delft, diverse jaren)Europees geld laten liggenNieuw€ 2,37 mrd nog onzekerRRF, stand feb. 2026, laatste betaalverzoek uiterlijk 30 sept. 2026De Herstel-IndustrieNieuw€ 1,41 mrd uitvoeringgemaakte uitvoeringskosten (hard), niet de onnodige meerprijsGeld dat het doel nooit bereiktNieuw€ 4,6 mrd niet besteedgeld op de plank / onderuitputting (hard), geen 'verdampt' bedrag

Hard aantoonbaar / jaar

€ 2,3 mrd tot € 4,3 mrd

Ondergrens uit officiële bronnen. Archief (€ 8,9 mrd+ afgeronde debacles) telt hier niet mee.

De Optelsom

Hard + schatting + extrapolatie: € 6,9 mrd tot € 15,2 mrd per jaar

Zelfde band als het kerncijfer "Verspilling per jaar" hierboven: hard (€ 2,3 mrd tot € 4,3 mrd) plus schatting en extrapolatie. Dat is een jaarlek, niet de som van alle historische projecten in de database. Uitleg en splitsing op de Optelsom-pagina.

Hoe we dat splitsen

Early warning

De Verspillingsradar: waar de vólgende miljarden verdampen

Verspilling achteraf vaststellen is te laat. Wij volgen de grote geldstromen die nú op gang komen (de defensie-miljarden, het klimaatfonds, Groningen) en signaleren de risico's vóórdat het geld weg is.

Bekijk de Radar

In onderzoek

Nieuwste signalen uit de community

Wij onderzoeken momenteel de volgende meldingen van Reddit, Tweakers en anonieme klokkenluiders.

Alle signalen op de Signalenradar
Reddit · X · Overig12×

Registratielast in de zorg als 'geïnstitutionaliseerd wantrouwen'

Zorgverleners beschrijven op meerdere onafhankelijke draden dat verantwoording en dossiervoering zoveel tijd kosten dat het de zorg zelf verdringt: schattingen in de discussies lopen van 30 tot 80% van de tijd aan administratie (een aios noemt circa 40% bij specialisten), met dubbele invoer, niet-relevante velden en systemen die niet koppelen. Terugkerend duiden deelnemers dit als een 'cultuur van wantrouwen': controle die weinig toevoegt aan de patiëntveiligheid maar de zorgtijd afsnoept. De V&VN-inventarisatie van registratie-ergernissen documenteert hetzelfde beeld. Onderzoeksvraag: hoeveel zorgtijd gaat structureel op aan registratie die vooral een controlefunctie dient in plaats van de zorg zelf?

In onderzoekBestuurlijke Drukte
Reddit · Tweakers · Overig12×

Microsoft-lock-in: overstappen is voor bijna alle gemeenten geen reële optie

IT-professionals en gemeenten beschrijven een groeiende afhankelijkheid van één leverancier (Microsoft) voor e-mail, samenwerking, virtuele desktops en cloud. Uit een enquête onder 54 gemeenten (iBestuur/Binnenlands Bestuur, 2025) noemt 91% overstappen 'tijdrovend en kostbaar' en dus geen reële optie; 44% maakt zich zorgen over prijsstijgingen zodra het GT Microsoft-raamcontract in 2027 afloopt, en 37% zou een Europees alternatief prefereren. Op sysadmin-fora waarschuwen beheerders bij overheidsorganisaties dat de afhankelijkheid de onderhandelingspositie verzwakt. Verplichte nuance: de afhankelijkheid als risico is aangetoond, structurele verspilling nog niet, en open source is niet automatisch goedkoper (beheer en expertise kosten ook geld). Onderzoeksvraag: hoeveel betaalt de overheid extra doordat een reële exit ontbreekt, en wat gebeurt er met de prijs na 2027?

In onderzoekInkoop-Inefficiëntie
Tweakers · Reddit · X · LinkedIn · Overig7×

Inhuur-onderschatting: bureaus en detacheerders geboekt buiten de Roemer-teller

Community- en praktijk-signaal (detachering, doorleen, flexibele schil): het openbare Rijkscijfer externe inhuur (JBR 2025: € 3,27 mrd, 13,1%) dekt alleen wat de administratie als 'externe inhuur' telt. Detacheringsbureaus, MSP/broker-routes, payrolling en adviesopdrachten die als inkoop of projectuitgaven lopen, vallen deels buiten die noemer of worden anders gelabeld dan directe ZZP/consultants. Gevolg: de werkelijke externe arbeidsinzet en -kosten liggen vermoedelijk hoger dan de Roemer-teller, terwijl de norm op een smalle definitie wordt getoetst. Dit is een onderzoekshypothese, geen extra gepubliceerd miljard. Aansluitend: SIG-2024-018 (doorleen-marges), casus 190 (geen apart actueel bureautotaal in JBR), Woo-kanaalsplitsing in ONDERZOEKSLIJST.

In onderzoekHet Inhuur-Labyrint

Signalen zijn onderzoeksvragen, geen beschuldigingen. Ze tellen mee vanaf 3 onafhankelijke meldingen.

Volg onze Woo-verzoeken

Wij dwingen transparantie af via de Wet Open Overheid. Bekijk de status van lopende onderzoeken naar brokers, hotelcontracten en IT-overschrijdingen.

Bekijk Woo-Tracker
VOOR DE POLITIEK

Bezuinig op verspilling,
niet op burgers.

Wij verzamelen niet alleen wat er misgaat, maar ook wat het oplevert als je het aanpakt. Onze Besparingsagenda bundelt concrete maatregelen, met geschatte opbrengst en bron, die samen een structurele orde van grootte van € 9,5 mrd tot € 20,0 mrd per jaar opleveren (Besparingsagenda), zonder één burger te raken. Dat is een ander bedrag dan de verspillingsband € 6,9 mrd tot € 15,2 mrd.

Bekijk de Besparingsagenda

Weet jij iets wat wij niet weten?

Werk je bij de overheid of een betrokken organisatie? Deel documenten veilig, anoniem en versleuteld.

Anoniem melden